Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Πώς καταλαβαίνω αν έχω κατάθλιψη;

Πώς καταλαβαίνω αν έχω κατάθλιψη;

Αριστέα Κοντοκώστα, Ψυχολόγος
12 Νοεμβρίου 2026
4 λεπτά

Η κατάθλιψη είναι μία από τις πιο παρεξηγημένες ψυχικές δυσκολίες. Πολλοί πιστεύουν ότι είναι απλώς «πολλή λύπη» ή κάτι που περνά αν «πάρεις τον εαυτό σου στα χέρια σου». Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, και πολύ πιο συνηθισμένη απ' όσο νομίζουμε: σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 5 στους 100 ενήλικες ζουν με κατάθλιψη.

Το πρώτο που αξίζει να ξέρεις: η κατάθλιψη δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, και είναι θεραπεύσιμη.

Πεσμένη διάθεση ή κατάθλιψη;

Όλοι έχουμε δύσκολες μέρες. Μια απογοήτευση, μια σύγκρουση, μια κουραστική εβδομάδα μπορούν να μας ρίξουν τη διάθεση. Συνήθως όμως η πεσμένη διάθεση:

  • κρατά λίγες μέρες,
  • έχει μια αιτία που την αναγνωρίζουμε,
  • αφήνει χώρο για στιγμές χαράς, γέλιου ή ενδιαφέροντος.

Η κατάθλιψη είναι κάτι διαφορετικό. Κρατά τουλάχιστον δύο εβδομάδες, είναι παρούσα τις περισσότερες μέρες, τις περισσότερες ώρες, και αρχίζει να επηρεάζει τη δουλειά, τις σχέσεις, τον ύπνο και τη φροντίδα του εαυτού μας. Συχνά δεν υπάρχει καν μια συγκεκριμένη αιτία.

Τα σημάδια της κατάθλιψης

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας κοιτάζουν μια ομάδα από σημάδια. Τα δύο πιο κεντρικά είναι:

  • Επίμονα χαμηλή διάθεση: λύπη, κενό ή απελπισία.
  • Απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης για πράγματα που κάποτε απολάμβανες (ανηδονία).

Και συχνά, μαζί με αυτά:

  • αλλαγές στον ύπνο (αϋπνία ή πολύ ύπνος),
  • αλλαγές στην όρεξη ή στο βάρος,
  • κούραση και έλλειψη ενέργειας, ακόμη και χωρίς κόπο,
  • δυσκολία συγκέντρωσης και λήψης αποφάσεων,
  • αισθήματα ενοχής ή ότι «δεν αξίζω»,
  • επιβράδυνση ή, αντίθετα, ανησυχία και ένταση,
  • σκέψεις θανάτου ή ότι «θα ήταν καλύτερα να μην υπήρχα».

Αν αναγνωρίζεις αρκετά από αυτά, για δύο εβδομάδες ή περισσότερο, αξίζει να μιλήσεις με έναν επαγγελματία. Η διάγνωση γίνεται μόνο από ψυχολόγο ή ψυχίατρο, όχι από μια λίστα στο διαδίκτυο.

Τα σημάδια που συχνά δεν αναγνωρίζουμε

Η κατάθλιψη δεν μοιάζει πάντα με λύπη. Πολλές φορές εμφανίζεται με τρόπους που μπερδεύουν:

  • Απόσυρση: ακυρώνεις σχέδια, δεν απαντάς σε μηνύματα, κλείνεσαι στον εαυτό σου γιατί όλα φαίνονται πολύ κουραστικά.
  • Ευερεθιστότητα και θυμός αντί για θλίψη. Ειδικά στους άντρες, η κατάθλιψη μπορεί να φαίνεται σαν κοντό φιτίλι.
  • Σωματικά συμπτώματα: πονοκέφαλοι, πόνοι, προβλήματα στο στομάχι, χωρίς σαφή ιατρική αιτία.
  • «Λειτουργική» κατάθλιψη: ο άνθρωπος πηγαίνει στη δουλειά, κάνει ό,τι πρέπει, αλλά μέσα του νιώθει άδειος και εξαντλημένος.
  • Μούδιασμα: ούτε λύπη ούτε χαρά, απλώς τίποτα.

Στις συνεδρίες, τα σημάδια που βλέπω πιο συχνά είναι η απόσυρση και η απομόνωση στον εαυτό, η ευερεθιστότητα και η ανηδονία: δραστηριότητες που κάποτε ήταν απολαυστικές δεν φέρνουν πια καμία χαρά. Πολλοί άνθρωποι δεν τα συνδέουν με την κατάθλιψη, γιατί περιμένουν να νιώθουν «λύπη».

Τι μπορείς να κάνεις από σήμερα

Αυτά δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία, αλλά βοηθούν, και μπορείς να τα ξεκινήσεις τώρα:

  1. Μια μικρή δραστηριότητα τη μέρα. Στην κατάθλιψη περιμένουμε να έρθει η διάθεση για να κάνουμε κάτι. Συχνά ισχύει το ανάποδο: κάνουμε κάτι μικρό, και η διάθεση ακολουθεί. Ένας σύντομος περίπατος, ένα τηλεφώνημα, ένα πιάτο φαγητό που μαγειρεύεις εσύ. Αυτή η προσέγγιση λέγεται «συμπεριφορική ενεργοποίηση» και είναι από τις πιο τεκμηριωμένες.
  2. Σταθερή ώρα ύπνου και ξυπνήματος, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
  3. Φως και κίνηση. Λίγα λεπτά έξω το πρωί και λίγη κίνηση μέσα στη μέρα.
  4. Ένας άνθρωπος. Πες σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι πώς νιώθεις. Δεν χρειάζεται να λύσει τίποτα, αρκεί να το ξέρει.
  5. Πιο ήπια φωνή μέσα σου. Η κατάθλιψη μας μιλά σκληρά. Όταν ακούς μέσα σου «είμαι άχρηστος/η», ρώτα: θα το έλεγα αυτό σε έναν φίλο;

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι από τις πιο μελετημένες θεραπείες για την κατάθλιψη. Δουλεύει σε δύο άξονες:

  • Τις σκέψεις: εντοπίζουμε τις σκέψεις που τροφοδοτούν τη χαμηλή διάθεση (π.χ. «τίποτα δεν θα αλλάξει», «φταίω για όλα») και μαθαίνουμε να τις εξετάζουμε, αντί να τις δεχόμαστε σαν αλήθεια.
  • Τη συμπεριφορά: χτίζουμε σταδιακά μικρές δραστηριότητες που φέρνουν πίσω την ενέργεια, την ευχαρίστηση και την αίσθηση ότι τα καταφέρνουμε.

Πώς μοιάζουν οι πρώτες συνεδρίες στο Perspectives2Try

Οι πρώτες συνεδρίες είναι μια γνωριμία. Μαθαίνω τα πυρηνικά σημεία του χαρακτήρα σου και περνάμε από τις αναμνήσεις σου, με τη σειρά που συνδέονται χρονικά με το σήμερα. Ανάλογα με το αίτημά σου, δουλεύουμε με το παρελθόν ή με το εδώ και τώρα και το μέλλον.

Παράλληλα:

  • στο τέλος κάθε συνεδρίας κάνουμε 10–15 λεπτά διαλογισμό ενσυνειδητότητας,
  • κάθε εβδομάδα ελέγχουμε μαζί τους τομείς της ζωής σου: υγεία, κίνηση, ηρεμία, οικογένεια, επαγγελματικά, εαυτό και φίλους.

Έτσι βλέπουμε τη ζωή σου πιο ολιστικά, και όχι μόνο το σύμπτωμα.

Σε μέτρια ή σοβαρή κατάθλιψη, μπορεί να χρειαστεί και ψυχίατρος, για να εκτιμήσει αν βοηθά φαρμακευτική αγωγή. Ψυχοθεραπεία και φάρμακα δεν αποκλείουν το ένα το άλλο, συχνά δουλεύουν καλύτερα μαζί.

Πότε να ζητήσεις βοήθεια, και πότε επειγόντως

Ζήτα βοήθεια από έναν επαγγελματία αν:

  • τα σημάδια κρατούν πάνω από δύο εβδομάδες,
  • δυσκολεύεσαι να λειτουργήσεις στη δουλειά, στο σπίτι ή στις σχέσεις,
  • νιώθεις ότι δεν μπορείς να βγεις μόνος ή μόνη από αυτό.

Ζήτα βοήθεια αμέσως αν έχεις σκέψεις να βλάψεις τον εαυτό σου ή ότι δεν θέλεις να ζεις. Κάλεσε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 (24 ώρες το 24ωρο) ή το 112, ή πήγαινε στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Δεν χρειάζεται να είσαι «σίγουρος/η» ότι είναι αρκετά σοβαρό για να τηλεφωνήσεις.

Δεν είσαι μόνος ή μόνη

Η κατάθλιψη σε πείθει ότι έτσι θα είναι πάντα και ότι κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει. Δεν είναι αλήθεια. Με την κατάλληλη στήριξη, οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν σημαντικά καλύτερα. Το πρώτο βήμα είναι συχνά το πιο δύσκολο, και είναι εντάξει να το κάνεις.

Αριστέα Κοντοκώστα

Γράφει

Αριστέα Κοντοκώστα, Ψυχολόγος

Πτυχίο Ψυχολογίας (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) και πιστοποίηση Εκπαιδεύτριας Ενηλίκων (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), με εκπαίδευση στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και στο NLP. Δουλεύει με άγχος, κατάθλιψη, συνήθειες και ολιστική ευεξία, online και δια ζώσης στην Καλλιθέα.

Πηγές

  • World Health Organization (2023). Depressive disorder (depression). Fact sheet.
  • American Psychiatric Association (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR).
  • Cuijpers, P., van Straten, A., & Warmerdam, L. (2007). Behavioral activation treatments of depression: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 27(3), 318–326.
  • Cuijpers, P., Berking, M., Andersson, G., et al. (2013). A meta-analysis of cognitive-behavioural therapy for adult depression, alone and in comparison with other treatments. Canadian Journal of Psychiatry, 58(7), 376–385.

Μοιράσου το άρθρο